Jak czytać skład kosmetyku
Znajdź na opakowaniu listę po słowie „Ingredients” i czytaj ją od góry: składniki są wypisane od tego, którego jest najwięcej. Znajdź granicę 1%, sprawdź składniki zapachowe i porównaj pierwsze pozycje z potrzebami swojej skóry. Poniżej pięć kroków i trzy przykłady z kosmetyków, które nasi użytkownicy skanują najczęściej.
Jak czytać skład w 5 krokach
- Znajdź listę składników. W Unii Europejskiej zaczyna się od słowa „Ingredients” i używa nazw INCI, takich samych w każdym kraju. Na małych opakowaniach bywa na kartoniku albo na ulotce.
- Przeczytaj pierwsze pięć pozycji. Składniki stoją w kolejności od tego, którego jest najwięcej, więc początek listy to zwykle większość formuły: woda, oleje, emolienty, humektanty. Z nich dowiesz się, czy krem jest lekki, czy tłusty.
- Znajdź granicę 1%. Konserwant Phenoxyethanol (fenoksyetanol) nie może przekraczać 1%, więc wszystko, co stoi za nim, jest w stężeniu nie wyższym niż 1%. Jeśli reklamowany składnik aktywny stoi daleko za nim, jest go w kosmetyku niewiele.
- Sprawdź zapachy i alergeny. Parfum oznacza kompozycję zapachową, a nazwy takie jak Limonene, Linalool czy Geraniol to składniki zapachowe, które mogą uczulać. Jeśli Twoja skóra źle reaguje na zapachy, to najważniejsza część listy.
- Porównaj skład ze swoją skórą. Ten sam składnik może pomagać jednej skórze i przeszkadzać innej. Wskazówki dla każdego typu skóry są niżej. Analiza składu online pokaże, co robi każdy składnik, a aplikacja Frankly porówna skład z Twoją skórą.
Czym jest INCI
INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) to międzynarodowe nazewnictwo składników kosmetyków. W Unii Europejskiej każdy kosmetyk musi mieć na opakowaniu listę składników opisaną tymi nazwami, poprzedzoną słowem „Ingredients”. Dzięki temu ten sam składnik nazywa się tak samo na kremie z Polski, Francji i Korei.
Nazwy wyglądają różnie w zależności od rodzaju składnika:
- Woda to zawsze Aqua.
- Składniki roślinne mają łacińską nazwę gatunku i angielską nazwę części rośliny, np. Butyrospermum Parkii Butter to masło shea, a Olea Europaea Fruit Oil to oliwa.
- Składniki syntetyczne i chemiczne mają nazwy angielskie, np. Glycerin, Niacinamide czy Cetearyl Alcohol.
- Barwniki oznacza się numerami CI (Colour Index), np. CI 77891 to dwutlenek tytanu.
Kolejność składników i zasada 1%
Składniki wypisuje się w kolejności malejącej zawartości w chwili dodawania do produktu. Są dwa wyjątki. Składniki o stężeniu poniżej 1% mogą być wypisane w dowolnej kolejności po tych, których jest więcej. Barwniki mogą stać na końcu listy w dowolnej kolejności.
Z samej listy nie da się odczytać stężeń, ale granicę 1% zdradzają składniki, których nie wolno użyć w większej ilości. Najczęstszy z nich to fenoksyetanol. Nie znaczy to, że składnik poniżej 1% nie działa: wiele substancji, np. retinol czy składniki zapachowe, działa już w bardzo małych stężeniach.
Zapachy i alergeny
Kompozycja zapachowa jest na liście jednym słowem: Parfum (albo Aroma dla aromatów). Producent nie musi ujawniać, z czego się składa. Są jednak wyjątki: składniki zapachowe, które najczęściej uczulają, takie jak Limonene, Linalool, Citronellol czy Geraniol, trzeba wypisać z nazwy, gdy ich stężenie przekracza 0,001% w produktach pozostawianych na skórze lub 0,01% w produktach spłukiwanych.
Rozporządzenie (UE) 2023/1545 rozszerzyło tę listę do ponad 80 alergenów zapachowych. Nowe produkty muszą je wypisywać od 31 lipca 2026 r., a produkty, które były już w sprzedaży, mają czas do 31 lipca 2028 r. Dlatego na nowszych opakowaniach zobaczysz więcej takich nazw niż kiedyś. Nie znaczy to, że formuła się zmieniła.
Na co zwrócić uwagę przy swoim typie skóry
- Skóra sucha: szukaj humektantów (Glycerin, Sodium Hyaluronate, Urea) i emolientów (Squalane, Butyrospermum Parkii Butter, ceramidy, np. Ceramide NP) na początku listy.
- Skóra tłusta i skłonna do trądziku: uważaj na ciężkie oleje i estry na pierwszych miejscach, takie jak Cocos Nucifera Oil czy Isopropyl Myristate, które mogą zapychać pory. Pomocne bywają Niacinamide, Salicylic Acid i Zinc PCA.
- Skóra wrażliwa: im krótsza lista i mniej składników zapachowych, tym lepiej. Ostrożnie z mocnymi kwasami (Glycolic Acid) i alkoholem wysuszającym (Alcohol Denat.) wysoko na liście.
Dlatego Frankly liczy wynik osobno dla każdego typu skóry, a w aplikacji także dla Twoich problemów skórnych i wrażliwości. Opisy popularnych składników i ich ocenę dla każdego typu skóry znajdziesz w dziale Składniki.
Trzy przykłady z prawdziwych opakowań
Poniższe składy pochodzą z naszej bazy produktów. To kosmetyki, które użytkownicy Frankly skanują najczęściej.
Przykład 1: Ziaja, krem oliwkowy Kultowy
PARAFFINUM LIQUIDUM, CERA MICROCRISTALLINA, AQUA, HELIANTHUS ANNUUS SEED OIL, OLEA EUROPAEA FRUIT OIL, CETYL ALCOHOL, LANOLIN ALCOHOL, TOCOPHERYL ACETATE, CERESIN, METHYLPARABEN, PARFUM, CITRONELLOL, GERANIOL, HEXYL CINNAMAL, LINALOOL, BENZYL ALCOHOL, HYDROXYCITRONELLAL, LIMONENE, AMYL CINNAMAL, CINNAMYL ALCOHOL, CITRAL, CITRIC ACID
Na pierwszych miejscach stoją Paraffinum Liquidum (olej parafinowy) i Cera Microcristallina (wosk mikrokrystaliczny), a woda (Aqua) jest dopiero trzecia. To znaczy, że krem składa się głównie z oleju i wosku. Taka baza tworzy na skórze warstwę, która ogranicza utratę wody, więc dobrze chroni skórę suchą, ale dla skóry tłustej i skłonnej do zapychania zwykle jest za ciężka.
Dalej są oleje roślinne: słonecznikowy (Helianthus Annuus Seed Oil) i oliwa (Olea Europaea Fruit Oil), a także witamina E w formie octanu (Tocopheryl Acetate). Konserwantem jest Methylparaben.
Po Parfum stoi dziesięć składników zapachowych, od Citronellol do Citral. Prawo UE wymaga wypisania ich z nazwy, bo mogą uczulać. Jeśli Twoja skóra źle reaguje na zapachy, to najważniejsza część tej listy.
Zobacz pełny skład tego produktu i działanie każdego składnika
Przykład 2: La Roche-Posay Toleriane Dermallergo
AQUA, ISOCETYL STEARATE, SQUALANE, BUTYROSPERMUM PARKII BUTTER, DIMETHICONE, GLYCERIN, ZEA MAYS STARCH, PENTYLENE GLYCOL, BUTYLENE GLYCOL, GLYCERYL STEARATE, PEG-100 STEARATE, CETYL ALCOHOL, SALVIA MILTIORRHIZA ROOT EXTRACT, DIMETHICONOL, SODIUM HYDROXIDE, SPHINGOMONAS FERMENT EXTRACT, CAPRYLYL GLYCOL, CITRIC ACID, ACETYL DIPEPTIDE-1 CETYL ESTER, ACRYLATES/C10-30 ALKYL ACRYLATE CROSSPOLYMER
Tu woda jest na pierwszym miejscu, a za nią emolienty: Isocetyl Stearate, Squalane (skwalan) i masło shea (Butyrospermum Parkii Butter). Gliceryna, czyli humektant, który wiąże wodę w skórze, jest szósta.
Warto zauważyć, czego tu nie ma. Na liście nie ma Parfum ani żadnego składnika zapachowego, nie ma też klasycznych konserwantów, takich jak parabeny czy fenoksyetanol. Funkcję ochrony przed drobnoustrojami pełnią tu glikole, takie jak Pentylene Glycol i Caprylyl Glycol, które przy okazji nawilżają. Krótka lista bez zapachów to dobry znak dla skóry wrażliwej.
Zobacz pełny skład tego produktu i działanie każdego składnika
Przykład 3: Ziaja Witamina C.B3, krem na dzień
AQUA, OCTYLDODECANOL, COCO-CAPRYLATE/CAPRATE, GLYCERYL STEARATE, PEG-100 STEARATE, CETYL ALCOHOL, DIMETHICONE, PROPYLENE GLYCOL, BUTYROSPERMUM PARKII BUTTER, HYDROLYZED RICE PROTEIN, NIACINAMIDE, CALCIUM PANTOTHENATE, SODIUM ASCORBYL PHOSPHATE, TOCOPHERYL ACETATE, PYRIDOXINE HCL, MALTODEXTRIN, SODIUM STARCH OCTENYLSUCCINATE, SILICA, CAMELLIA JAPONICA SEED OIL, CARBOMER, DISODIUM EDTA, PHENOXYETHANOL, HYDROXYACETOPHENONE, PARFUM, LINALOOL, GERANIOL, LINALYL ACETATE, CAMPHOR, LIMONENE, EUCALYPTUS GLOBULUS OIL, SODIUM HYDROXIDE
Nazwa obiecuje witaminę C i B3. Na liście Niacinamide (witamina B3) jest jedenasta, a Sodium Ascorbyl Phosphate (stabilna pochodna witaminy C) trzynasta. Oba składniki stoją przed fenoksyetanolem (Phenoxyethanol), więc nie wiadomo z samej listy, czy ich stężenie przekracza 1%.
Wszystko, co stoi za Phenoxyethanol, jest w stężeniu nie wyższym niż 1%, bo tego konserwantu nie wolno użyć w większej ilości. Tu są to m.in. Parfum i składniki zapachowe: Linalool, Geraniol, Linalyl Acetate, Camphor, Limonene i olejek eukaliptusowy.
Zobacz pełny skład tego produktu i działanie każdego składnika
Sprawdź swój kosmetyk
Masz skład przed sobą? Wklej go w analizie składu i zobacz, co robi każdy składnik i czy typ skóry ma znaczenie. Porównanie aplikacji, które robią to w telefonie, znajdziesz w zestawieniu najlepszych aplikacji do sprawdzania składu kosmetyków.