Limonen (limonene) w kosmetykach
Limonen (na etykiecie LIMONENE) to cytrusowy składnik zapachowy ze skórki pomarańczy i cytryny, który sam słabo uczula, ale po utlenieniu na powietrzu tworzy silniejsze alergeny. Uważać powinny osoby ze skórą wrażliwą, z wypryskiem lub z potwierdzoną alergią na zapachy.
Inne nazwy: LIMONENE, d-limonen, dipenten
Ocena Frankly dla typu skóry
Nie nawilża ani nie przesusza, więc skórze suchej bez alergii na zapachy zwykle nie robi różnicy. Jeśli Twoja skóra jest też podrażniona, prostszym wyborem jest krem bezzapachowy.
Pełni rolę zapachu, więc nie zatyka porów i nie zmienia ilości sebum.
Skóra mieszana bez alergii na zapachy zwykle go nie odczuwa. Ważniejsze jest, czy produkt jest świeży, bo stary kosmetyk zawiera więcej utlenionego limonenu.
Utleniony limonen jest częstym alergenem kontaktowym, a skóra wrażliwa łatwiej reaguje na zapachy. Wybieraj produkty bezzapachowe, a nowy kosmetyk z limonenem najpierw sprawdź na małym fragmencie skóry, np. na przedramieniu.
Nie jest komedogenny i nie wpływa na wypryski, ale gdy skóra jest podrażniona kuracją przeciwtrądzikową, zapach w kremie bywa dodatkowym obciążeniem.
Skóra z trądzikiem różowatym często źle znosi perfumowane kosmetyki, więc jeśli po produkcie z limonenem pojawia się pieczenie, sięgnij po wersję bezzapachową.
Tak ocenia ten składnik aplikacja Frankly dla danego typu skóry. „Korzystny” znaczy, że składnik pomaga tej skórze, „Neutralny”, że nie ma dla niej szczególnych plusów ani zastrzeżeń, „Plusy i minusy”, że ma i zalety, i wady, a „Ostrożnie”, że może ją podrażniać lub jej szkodzić. W aplikacji ocena uwzględnia też Twoje problemy skórne i wrażliwości.
Czym jest limonen
Limonen (LIMONENE) to terpen nadający zapach skórce pomarańczy i cytryny. Olejki ze skórki cytrusów składają się w większości z limonenu. W kosmetykach pełni funkcję substancji zapachowej, rozpuszczalnika i dezodorantu. Na etykiecie pojawia się często na końcu składu, za słowem PARFUM, bo jako znany alergen musi być wymieniony z nazwy.
Dlaczego limonen może uczulać
Świeży limonen jest słabym alergenem. Problem pojawia się, gdy utlenia się w kontakcie z powietrzem: powstają wtedy wodoronadtlenki, które uczulają znacznie silniej. W wieloośrodkowym badaniu w Europie test płatkowy z utlenionym limonenem dał wynik dodatni u 0,3-6,5% pacjentów z wypryskiem, w zależności od ośrodka, a ponad połowa z nich nie reagowała na standardowe mieszanki zapachowe.
Komitet naukowy UE (SCCS) zalicza limonen do potwierdzonych alergenów kontaktowych u ludzi, a jego utlenioną formę do alergenów szczególnej troski. Szacuje się, że alergia na składniki zapachowe dotyczy 1-3% ogólnej populacji Europy.
Jak ograniczyć ryzyko
Dla większości osób limonen w kosmetyku nie stanowi problemu. Osoby z alergią kontaktową na zapachy powinny sprawdzać skład i wybierać produkty bezzapachowe. Pomaga też przechowywanie kosmetyków w zamkniętych opakowaniach i niestosowanie ich długo po otwarciu, bo z czasem limonen się utlenia.
Aplikacja oznacza limonen jako alergen i ocenia go jako składnik, na który powinna uważać skóra wrażliwa. Dla pozostałych typów skóry jest neutralny.
Przepisy UE
Limonen jest wymieniony w załączniku III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 (poz. 88; formy d- i l- także w poz. 167 i 168). Musi być podany z nazwy w wykazie składników, gdy jego stężenie przekracza 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w produktach spłukiwanych. Liczba nadtlenkowa surowca musi być niższa niż 20 mmol/l. Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1545 rozszerzyło obowiązek osobnego oznaczania na kilkadziesiąt kolejnych alergenów zapachowych: produkty wprowadzane na rynek od 31 lipca 2026 roku muszą spełniać nowe zasady, a starsze mogą być udostępniane do 31 lipca 2028 roku.