Kwas salicylowy (salicylic acid) w kosmetykach

Kwas salicylowy to rozpuszczalny w tłuszczach kwas BHA, który złuszcza naskórek także wewnątrz porów, dlatego pomaga przy zaskórnikach, wypryskach i cerze tłustej. Może przesuszać i podrażniać, więc ostrożność powinny zachować osoby ze skórą suchą, wrażliwą lub z trądzikiem różowatym. Frankly oznacza go też ostrożnościową flagą hormonalną, bo sygnał pochodzi z badań nad aspiryną przyjmowaną doustnie w dawkach leczniczych, a nie z kosmetyków. W UE nie wolno go stosować w kosmetykach dla dzieci poniżej 3 lat.

Inne nazwy: SALICYLIC ACID, BHA, kwas BHA, beta-hydroksykwas

Ocena Frankly dla typu skóry

Sucha Ostrożnie

Złuszcza i odtłuszcza, więc sucha skóra łatwo reaguje ściągnięciem i łuszczeniem, a do tego dochodzi ostrożnościowa flaga hormonalna; jeśli go używasz, wybierz niskie stężenie lub produkt spłukiwany i stosuj go dwa lub trzy razy w tygodniu.

Tłusta Plusy i minusy

Rozpuszcza się w sebum, oczyszcza pory od środka i ogranicza zaskórniki oraz błyszczenie. Po drugiej stronie wagi jest ostrożnościowa flaga hormonalna, oparta na danych o aspirynie w dawkach leczniczych, a nie o kosmetykach.

Mieszana Ostrożnie

Ostrzeżenie wynika z ostrożnościowej flagi hormonalnej. Sam składnik przydaje się w strefie T, ale na suchszych policzkach może przesuszać, dlatego najlepiej nakładać go tylko tam, gdzie są zaskórniki.

Wrażliwa Ostrożnie

Jako aktywny składnik złuszczający często wywołuje pieczenie i zaczerwienienie, a do tego dochodzi ostrożnościowa flaga hormonalna; zacznij od 0,5%, zrób próbę na małym fragmencie skóry albo wybierz łagodniejszą pielęgnację.

Skłonna do trądziku Plusy i minusy

To jeden z najlepiej przebadanych składników na zaskórniki i wypryski, bo zapobiega tworzeniu się czopów w porach. Minusem jest ostrożnościowa flaga hormonalna, oparta na danych o aspirynie w dawkach leczniczych, a nie o kosmetykach.

Trądzik różowaty Ostrożnie

Złuszczanie może nasilać rumień i pieczenie, dlatego przy trądziku różowatym lepiej go unikać, chyba że zaleci go dermatolog. Frankly dodaje do tego ostrożnościową flagę hormonalną.

Tak ocenia ten składnik aplikacja Frankly dla danego typu skóry. „Korzystny” znaczy, że składnik pomaga tej skórze, „Neutralny”, że nie ma dla niej szczególnych plusów ani zastrzeżeń, „Plusy i minusy”, że ma i zalety, i wady, a „Ostrożnie”, że może ją podrażniać lub jej szkodzić. W aplikacji ocena uwzględnia też Twoje problemy skórne i wrażliwości.

Czym jest kwas salicylowy

Kwas salicylowy to beta-hydroksykwas (BHA), stosowany w dermatologii od ponad stu lat. W odróżnieniu od kwasów AHA, takich jak glikolowy, rozpuszcza się w tłuszczach, dzięki czemu przenika do ujść gruczołów łojowych. W kosmetykach pełni dwie role: składnika aktywnego złuszczającego naskórek oraz, w niższych stężeniach, konserwantu.

Jak działa na skórę

Kwas salicylowy rozluźnia połączenia między martwymi komórkami naskórka, co ułatwia ich złuszczanie i zapobiega tworzeniu się czopów w porach. Dlatego dermatolodzy w badaniu konsensusu Delphi wskazali go jako jeden z podstawowych składników przy trądziku i cerze tłustej. Ma też łagodne działanie przeciwzapalne.

Przy regularnym stosowaniu może jednak przesuszać i podrażniać, szczególnie gdy łączy się go z innymi kwasami lub retinoidami.

Bezpieczeństwo, stężenia i ciąża

W kosmetykach dostępnych w sklepach kwas salicylowy występuje zwykle w stężeniu od 0,5 do 2%, a w szamponach przeciwłupieżowych do 3%. Kwas salicylowy jest sklasyfikowany w UE jako substancja podejrzewana o szkodliwe działanie na rozrodczość (kategoria 2), ale Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) ocenił, że jest bezpieczny w obowiązujących limitach, i dlatego może być stosowany w kosmetykach.

Frankly oznacza go jako składnik, którego lepiej unikać w ciąży. To ostrożne podejście: przeglądy medyczne wskazują, że miejscowo stosowane kosmetyki z niewielkim stężeniem kwasu salicylowego dają minimalne stężenia we krwi, natomiast odradza się silne peelingi salicylowe na duże powierzchnie skóry. Decyzję warto podjąć z lekarzem.

Skąd flaga hormonalna

Frankly oznacza kwas salicylowy ostrożnościową flagą hormonalną (możliwy zaburzacz endokrynny), czyli najniższym poziomem naszej skali. Dania umieściła go na swojej liście substancji zaburzających gospodarkę hormonalną (lista III) głównie na podstawie badań nad aspiryną, którą organizm przekształca w kwas salicylowy. W badaniu laboratoryjnym aspiryna obniżała wytwarzanie testosteronu w jądrach płodów szczura, a w duńskiej kohorcie przyjmowanie łagodnych leków przeciwbólowych w ciąży wiązało się z wnętrostwem u noworodków płci męskiej, czego nie potwierdzono w kohorcie fińskiej (Kristensen 2011).

Te dane dotyczą aspiryny połykanej w dawkach leczniczych, a nie kwasu salicylowego nakładanego na skórę. SCCS w opinii SCCS/1646/22 nie znalazł dowodów szkody wywołanej mechanizmem hormonalnym i poprosił o dodatkowe dane. Dlatego flaga jest tylko ostrożnościowa i nie zmienia tego, że to jeden z najlepiej przebadanych składników przy trądziku. Limity stężeń w UE dotyczą dawki, a nie tej flagi.

Przepisy UE

Kwas salicylowy jest objęty załącznikiem III (pozycja 98) rozporządzenia (WE) nr 1223/2009: do 3% w spłukiwanych produktach do włosów, do 0,5% w balsamach do ciała, cieniach do powiek, tuszach do rzęs, eyelinerach, pomadkach i dezodorantach w kulce oraz do 2% w pozostałych produktach. Jako konserwant (załącznik V, pozycja 3) dopuszczony jest do 0,5%. Nie wolno go stosować w produktach dla dzieci poniżej 3 lat, w produktach do jamy ustnej ani w formach, które mogą być wdychane.

Popularne kosmetyki z tym składnikiem

Najczęściej skanowane w aplikacji Frankly produkty, które mają ten składnik w składzie.

Najczęstsze pytania

Do czego używa się kwasu salicylowego?

Kwasu salicylowego używa się głównie przy zaskórnikach, wypryskach i cerze tłustej, bo złuszcza naskórek także wewnątrz porów. Znajdziesz go też w szamponach przeciwłupieżowych, a w niskim stężeniu działa w kosmetykach jako konserwant.

Jakie są skutki uboczne stosowania kwasu salicylowego?

Najczęstsze skutki uboczne to suchość, łuszczenie, pieczenie i zaczerwienienie, zwłaszcza przy codziennym stosowaniu lub łączeniu z innymi kwasami i retinoidami. Jeśli się pojawią, stosuj go rzadziej, a przy silnej reakcji odstaw produkt.

Co nałożyć na twarz po kwasie salicylowym?

Po kwasie salicylowym nałóż prosty krem nawilżający, na przykład z ceramidami, pantenolem lub gliceryną, a rano filtr przeciwsłoneczny. Tego samego wieczoru lepiej nie nakładać retinolu ani innych kwasów.

Czy kwas salicylowy można stosować w ciąży?

Frankly z ostrożności oznacza go jako składnik do unikania w ciąży. Przeglądy medyczne wskazują, że kosmetyki z niskim stężeniem nakładane na niewielką powierzchnię skóry wchłaniają się w minimalnym stopniu, ale silnych peelingów salicylowych w ciąży się nie zaleca, więc decyzję podejmij z lekarzem.

Czy kwas salicylowy zaburza gospodarkę hormonalną?

Nie ma na to dowodów przy stosowaniu na skórę. Sygnał pochodzi z badań nad aspiryną przyjmowaną doustnie w dawkach leczniczych, którą organizm przekształca w kwas salicylowy, a SCCS nie znalazł dowodów szkody wywołanej mechanizmem hormonalnym. Frankly pokazuje przy nim tylko ostrożnościową flagę hormonalną, najniższy poziom swojej skali.

Sprawdź cały skład

Wklej skład kosmetyku do analizatora albo zeskanuj kod kreskowy w aplikacji Frankly i zobacz wynik dla swojej skóry.

Źródła

  1. CosIng: SALICYLIC ACID
  2. Commission Regulation (EU) 2019/1966 (salicylic acid in Annexes III and V)
  3. Skincare ingredients recommended by cosmetic dermatologists: A Delphi consensus study (J Am Acad Dermatol, 2025)
  4. Salicylic acid as a peeling agent: a comprehensive review (Clin Cosmet Investig Dermatol, 2015)
  5. Safety of skin care products during pregnancy (Can Fam Physician, 2011)
  6. Management of Acne in Pregnancy (Am J Clin Dermatol, 2024)
  7. Intrauterine exposure to mild analgesics is a risk factor for development of male reproductive disorders in human and rat (Hum Reprod, 2011)