Kwas azelainowy (azelaic acid) w kosmetykach

Kwas azelainowy to kwas dikarboksylowy o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym, złuszczającym i rozjaśniającym, który pomaga przy trądziku, trądziku różowatym i przebarwieniach pozapalnych. Zwykle jest dobrze tolerowany, ale w pierwszych tygodniach może wywołać przejściowe pieczenie, swędzenie lub zaczerwienienie. Osoby ze skórą bardzo wrażliwą powinny zaczynać od niższych stężeń, około 10%.

Inne nazwy: AZELAIC ACID

Ocena Frankly dla typu skóry

Sucha Neutralny

Nie nawilża, a na początku stosowania może lekko przesuszać i szczypać. Dobrze jest nakładać na niego krem z emolientami.

Tłusta Neutralny

Lekkie formuły żelowe zwykle dobrze pasują do cery tłustej, a przy pojedynczych wypryskach pomagają je ograniczać.

Mieszana Neutralny

Zwykle dobrze się wchłania i nie obciąża strefy T. Jeśli policzki szczypią w pierwszych tygodniach, nakładaj go co drugi dzień.

Wrażliwa Neutralny

Bywa tolerowany lepiej niż inne kwasy, ale na początku może szczypać. Zacznij od niższego stężenia i nakładaj go co drugi dzień, aż skóra się przyzwyczai.

Skłonna do trądziku Korzystny

Ogranicza bakterie związane z trądzikiem, zmniejsza stan zapalny i rozjaśnia ślady po wypryskach.

Trądzik różowaty Korzystny

W badaniach zmniejsza rumień i zmiany zapalne w trądziku różowatym, a w porównaniu z metronidazolem 0,75% lepiej redukował zaczerwienienie.

Tak ocenia ten składnik aplikacja Frankly dla danego typu skóry. „Korzystny” znaczy, że składnik pomaga tej skórze, „Neutralny”, że nie ma dla niej szczególnych plusów ani zastrzeżeń, „Plusy i minusy”, że ma i zalety, i wady, a „Ostrożnie”, że może ją podrażniać lub jej szkodzić. W aplikacji ocena uwzględnia też Twoje problemy skórne i wrażliwości.

Czym jest kwas azelainowy

Kwas azelainowy (INCI: azelaic acid) to naturalnie występujący kwas dikarboksylowy, wytwarzany między innymi przez drożdżaki obecne na skórze. W lekach stosuje się go w stężeniach 15 i 20%, a w kosmetykach zwykle w niższych, najczęściej do 10%. Dostępne są też pochodne, na przykład potassium azeloyl diglycinate, które łatwiej rozpuszczają się w wodzie.

Jak działa na skórę

Kwas azelainowy ogranicza namnażanie bakterii związanych z trądzikiem, zmniejsza stan zapalny, normalizuje rogowacenie ujść mieszków włosowych i hamuje tyrozynazę, enzym potrzebny do wytwarzania melaniny. Przegląd systematyczny 43 badań z randomizacją wykazał, że jest skuteczniejszy od placebo w trądziku, trądziku różowatym i ostudzie, a w trądziku różowatym lepiej zmniejszał rumień niż metronidazol 0,75%.

Dermatolodzy w badaniu konsensusu Delphi wskazali go jako składnik polecany przy trądziku i przebarwieniach. W badaniu z 15% żelem poprawiał przebarwienia i rumień pozapalny po trądziku w ciągu 12 tygodni.

Bezpieczeństwo i ciąża

Najczęstsze działania niepożądane to przejściowe pieczenie, swędzenie i zaczerwienienie w pierwszych tygodniach stosowania. Frankly uwzględnia to jako łagodne działanie drażniące składnika aktywnego, ale nie obniża przez to ocen dla żadnego typu skóry. Kwas azelainowy jest często wymieniany w przeglądach medycznych jako jedna z bezpieczniejszych opcji leczenia trądziku w ciąży, choć decyzję warto skonsultować z lekarzem. Prawo kosmetyczne UE nie wyznacza dla niego limitu.

Przepisy UE

Kwas azelainowy nie figuruje w załącznikach ograniczających rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, więc w kosmetykach nie ma dla niego określonego maksymalnego stężenia. Preparaty z 15 i 20% kwasu azelainowego przeznaczone do leczenia trądziku i trądziku różowatego są zarejestrowane jako produkty lecznicze i podlegają przepisom farmaceutycznym.

Popularne kosmetyki z tym składnikiem

Najczęściej skanowane w aplikacji Frankly produkty, które mają ten składnik w składzie.

Najczęstsze pytania

Na co jest dobry kwas azelainowy?

Na trądzik, trądzik różowaty i przebarwienia pozapalne: ogranicza bakterie, zmniejsza stan zapalny i hamuje tyrozynazę, enzym potrzebny do wytwarzania melaniny. Przegląd 43 badań z randomizacją potwierdził jego skuteczność w tych wskazaniach oraz w ostudzie.

Z czym nie wolno łączyć kwasu azelainowego?

Nie ma składników, z którymi łączenie jest zakazane, ale ostrożnie podchodź do innych kwasów (AHA, BHA) i retinoidów, bo razem łatwiej o podrażnienie. Z niacynamidem i kremami nawilżającymi łączy się bez problemu.

Czy można stosować kwas azelainowy codziennie?

Tak, w badaniach klinicznych stosowano go zwykle dwa razy dziennie. Jeśli na początku szczypie, zacznij od jednej aplikacji dziennie lub co drugi dzień i zwiększaj częstotliwość, gdy skóra się przyzwyczai.

Kiedy nie używać kwasu azelainowego?

Odstaw go, jeśli pieczenie lub zaczerwienienie nie mija po kilku tygodniach albo pojawi się reakcja alergiczna, i nie nakładaj go na uszkodzoną skórę. W ciąży przeglądy medyczne wymieniają go wśród bezpieczniejszych opcji przy trądziku, ale decyzję podejmij z lekarzem.

Sprawdź cały skład

Wklej skład kosmetyku do analizatora albo zeskanuj kod kreskowy w aplikacji Frankly i zobacz wynik dla swojej skóry.

Źródła

  1. CosIng: AZELAIC ACID
  2. A systematic review to evaluate the efficacy of azelaic acid in the management of acne, rosacea, melasma and skin aging (J Cosmet Dermatol, 2023)
  3. Effects of 15% Azelaic Acid Gel in the Management of Post-Inflammatory Erythema and Post-Inflammatory Hyperpigmentation in Acne Vulgaris (Dermatol Ther, 2024)
  4. Skincare ingredients recommended by cosmetic dermatologists: A Delphi consensus study (J Am Acad Dermatol, 2025)
  5. Management of Acne in Pregnancy (Am J Clin Dermatol, 2024)