Retinol w kosmetykach
Retinol to forma witaminy A, która w skórze przekształca się w kwas retinowy, przyspiesza odnowę naskórka, wygładza zmarszczki i poprawia teksturę skóry. Często podrażnia, zwłaszcza na początku stosowania, dlatego ostrożność powinny zachować osoby ze skórą suchą, wrażliwą lub z trądzikiem różowatym, a w ciąży lekarze zalecają jego odstawienie.
Inne nazwy: witamina A
Ocena Frankly dla typu skóry
Retinol przesusza i łuszczy skórę, a sucha skóra reaguje na to najsilniej; jeśli chcesz go stosować, zacznij od niskiego stężenia dwa razy w tygodniu i nakładaj na niego bogaty krem.
Skóra tłusta zwykle znosi retinol lepiej niż sucha, ale to wciąż składnik aktywny, który może łuszczyć i zaczerwieniać, więc wprowadzaj go stopniowo.
Na strefie T bywa dobrze tolerowany, za to suchsze policzki łatwo się łuszczą; zacznij od niskiego stężenia co drugi lub trzeci wieczór.
Ryzyko pieczenia i zaczerwienienia jest tu wyraźnie wyższe, dlatego przed regularnym stosowaniem zrób próbę na małym fragmencie skóry albo zapytaj dermatologa o łagodniejszą alternatywę.
Pomaga oczyszczać pory i ograniczać wypryski, ale w pierwszych tygodniach może podrażniać i chwilowo nasilić zmiany.
Może nasilać rumień i pieczenie, więc przy trądziku różowatym sięgaj po retinol tylko po konsultacji z dermatologiem.
Tak ocenia ten składnik aplikacja Frankly dla danego typu skóry. „Korzystny” znaczy, że składnik pomaga tej skórze, „Neutralny”, że nie ma dla niej szczególnych plusów ani zastrzeżeń, „Plusy i minusy”, że ma i zalety, i wady, a „Ostrożnie”, że może ją podrażniać lub jej szkodzić. W aplikacji ocena uwzględnia też Twoje problemy skórne i wrażliwości.
Czym jest retinol
Retinol to czysta forma witaminy A należąca do grupy retinoidów. W skórze przechodzi dwuetapową przemianę do kwasu retinowego, który działa na receptory w komórkach skóry. Jest słabszy od leków na receptę, takich jak tretynoina, ale za to lepiej tolerowany. W składzie INCI występuje jako retinol, obok niego spotyka się estry: retinyl palmitate i retinyl acetate.
Jak działa na skórę
Retinoidy to najlepiej przebadana grupa składników przeciwstarzeniowych. Przyspieszają odnowę naskórka, pobudzają produkcję kolagenu, wyrównują koloryt i zmniejszają widoczność porów. Dermatolodzy w badaniu konsensusu Delphi wskazali retinoidy przy zmarszczkach, trądziku, przebarwieniach, rozszerzonych porach i cerze tłustej.
Na początku kuracji często pojawia się tzw. retinizacja: suchość, łuszczenie, zaczerwienienie i pieczenie. Dlatego zaczyna się od niskich stężeń, dwa lub trzy razy w tygodniu, i stopniowo zwiększa częstotliwość.
Bezpieczeństwo, ciąża i limity
Rozporządzenie (UE) 2024/996 wprowadziło w UE limity dla retinolu: maksymalnie 0,3% ekwiwalentu retinolu w produktach do twarzy i innych kosmetykach oraz 0,05% w balsamach do ciała. Nowe produkty muszą je spełniać od 1 listopada 2025 r. Powodem jest łączna ekspozycja na witaminę A z diety, suplementów i kosmetyków, a nie bezpośrednia szkodliwość dla skóry.
Doustne retinoidy są silnie teratogenne, dlatego w ciąży zaleca się unikanie także retinoidów stosowanych miejscowo. Metaanaliza badań nad przypadkową ekspozycją na miejscowe retinoidy w pierwszym trymestrze nie wykazała wzrostu ryzyka wad wrodzonych, ale była zbyt mała, by uznać je za bezpieczne. Retinol zwiększa też wrażliwość na słońce, więc w trakcie kuracji potrzebny jest codzienny filtr.
Przepisy UE
Retinol, octan retinylu i palmitynian retinylu są objęte załącznikiem III (pozycja 376) rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, dodanym rozporządzeniem (UE) 2024/996: maksymalnie 0,05% ekwiwalentu retinolu (RE) w balsamach do ciała i 0,3% RE w innych produktach niespłukiwanych i spłukiwanych. Na opakowaniu musi znaleźć się ostrzeżenie, że produkt zawiera witaminę A i należy uwzględnić jej dzienne spożycie. Nowe produkty muszą spełniać te warunki od 1 listopada 2025 r., a wszystkie produkty w sprzedaży od 1 maja 2027 r.