Metyloparaben (methylparaben) w kosmetykach
Methylparaben (metyloparaben) to jeden z najstarszych i najlepiej przebadanych konserwantów, który chroni kosmetyki przed bakteriami i pleśnią. SCCS w 2023 roku uznał go za bezpieczny w stężeniu do 0,4%, po uwzględnieniu danych o działaniu hormonalnym. Frankly oznacza go jako potencjalny zaburzacz endokrynny, bo część badań na gryzoniach wykazała działanie estrogenopodobne, a francuska agencja ANSES uznała go w 2025 roku za substancję zaburzającą gospodarkę hormonalną, choć wyniki badań nie są spójne. Może też podrażniać lub uczulać, zwłaszcza skórę uszkodzoną.
Inne nazwy: METHYLPARABEN, metylparaben, E218
Ocena Frankly dla typu skóry
Na przesuszonej skórze z osłabioną barierą łatwiej o podrażnienie, a do tego dochodzi flaga potencjalnego zaburzacza endokrynnego. Jeśli wolisz jej unikać, wybierz krem z innym konserwantem.
Na sebum i pory nie wpływa. Ostrożna ocena wynika z flagi potencjalnego zaburzacza endokrynnego i z możliwego podrażnienia.
Dla cery mieszanej liczy się głównie flaga hormonalna, choć SCCS uznaje stężenie do 0,4% za bezpieczne. Czy chcesz ograniczać takie składniki, to Twoja decyzja.
Tu ostrożność jest największa: do flagi hormonalnej dochodzi ryzyko podrażnienia i alergii, zwłaszcza na skórze uszkodzonej lub z wypryskiem. Przy znanej alergii na parabeny unikaj go.
Nie zapycha porów, więc nie sprzyja zaskórnikom. Ostrożna ocena bierze się z flagi hormonalnej i możliwego podrażnienia.
Skóra skłonna do zaczerwienień łatwiej reaguje podrażnieniem, a do tego dochodzi flaga hormonalna. Nowy produkt z parabenami sprawdź najpierw na małym fragmencie skóry.
Tak ocenia ten składnik aplikacja Frankly dla danego typu skóry. „Korzystny” znaczy, że składnik pomaga tej skórze, „Neutralny”, że nie ma dla niej szczególnych plusów ani zastrzeżeń, „Plusy i minusy”, że ma i zalety, i wady, a „Ostrożnie”, że może ją podrażniać lub jej szkodzić. W aplikacji ocena uwzględnia też Twoje problemy skórne i wrażliwości.
Czym jest metyloparaben
Metyloparaben (INCI: methylparaben) to ester metylowy kwasu p-hydroksybenzoesowego. Parabeny są stosowane jako konserwanty od lat 20. XX wieku w kosmetykach, lekach i żywności. Metyloparaben ma najkrótszy łańcuch w tej grupie i najsłabszą aktywność hormonalną spośród parabenów. Często łączy się go z innymi konserwantami, by chronić produkt przed szerszym spektrum drobnoustrojów.
Parabeny a hormony: co mówią badania
Obawy wokół parabenów dotyczą ich słabego, estrogenopodobnego działania w badaniach laboratoryjnych. W opinii SCCS/1652/23 z grudnia 2023 roku Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów przeanalizował dane, w tym dotyczące potencjalnego działania hormonalnego, i uznał metyloparaben za bezpieczny w stężeniu do 0,4% w produkcie, a do 0,8% łącznie z innymi parabenami z tej samej grupy.
Frankly oznacza metyloparaben jako potencjalny zaburzacz endokrynny na podstawie badań na zwierzętach, których wyniki nie są spójne. U młodych szczurów podawany doustnie w dawce 20 mg/kg masy ciała dziennie powodował wzrost macicy, typowy efekt estrogenowy (Sun 2016), podobnie jak podawany podskórnie myszom i szczurom (Lemini 2003), a w dawce 1000 mg/kg dziennie opóźniał dojrzewanie i zmieniał budowę jajników (Vo 2010). Inne badania nie wykazały wzrostu macicy u myszy (Hossaini 2000) ani wpływu na układ rozrodczy samców szczurów (Hoberman 2008).
Francuska agencja ANSES 15 kwietnia 2025 roku uznała metyloparaben za substancję zaburzającą gospodarkę hormonalną u ludzi i w środowisku, a 21 maja 2026 roku Francja zgłosiła zamiar zaproponowania jego zharmonizowanej klasyfikacji w UE. Komitet ds. Oceny Ryzyka (RAC) Europejskiej Agencji Chemikaliów nie wydał jeszcze opinii. Limity SCCS dotyczą dawki: określają, ile składnika można bezpiecznie użyć w kosmetyku, ale nie zmieniają oceny jego potencjału hormonalnego.
Podrażnienia i alergie
Alergia na parabeny jest rzadka na zdrowej skórze. Uczulenia zdarzały się głównie wtedy, gdy preparaty z parabenami nakładano na skórę uszkodzoną, na przykład na owrzodzenia, co opisuje się jako paradoks parabenowy. Frankly uwzględnia ten składnik jako możliwy alergen i czynnik drażniący, co szczególnie wpływa na ocenę dla skóry wrażliwej.
Przepisy UE
Metyloparaben jest dopuszczonym konserwantem z załącznika V (pozycja 12) rozporządzenia (WE) nr 1223/2009: maksymalnie 0,4% (w przeliczeniu na kwas) dla pojedynczego estru i 0,8% dla mieszaniny estrów. SCCS potwierdził bezpieczeństwo tych stężeń w opinii SCCS/1652/23 z 2023 roku.